Zabytek · modlitwa · historia

Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego

w Sztumskiej Wsi

Niewielka neogotycka świątynia, która łączy żywą wiarę z opowieścią o jednym z najważniejszych polsko-szwedzkich porozumień XVII wieku.

Obecna świątynia
1867–1868
Msza Święta
niedziela i uroczystości · 10:00
Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego w Sztumskiej Wsi widziany pośród drzew
Kościół w Sztumskiej Wsi

Świątynia zakorzeniona w dziejach

Mały kościół, wielka historia

O miejscu kultu w Sztumskiej Wsi wspominano już w XVI wieku. Gdy dawna świątynia przestała nadawać się do użytku, mieszkańcy wznieśli obecną budowlę — ceglaną, smukłą i pełną neogotyckiego detalu.

Kościół jest jednonawowy, z wieżą od zachodu i wielobocznie zamkniętym prezbiterium. We wnętrzu warto zatrzymać wzrok na ołtarzu głównym, witrażach, drewnianej chrzcielnicy, stacjach Drogi Krzyżowej oraz dekoracji malarskiej ścian. Świątynia figuruje w rejestrze zabytków województwa pomorskiego pod numerem 1892.

  1. 1565
    Pierwsza wzmianka

    Źródła wizytacyjne potwierdzają istnienie miejscowego kościoła.

  2. 1867–1868
    Nowa świątynia

    Po rozebraniu zużytej budowli powstał obecny neogotycki kościół.

  3. Dziś
    Kościół filialny

    To nadal miejsce modlitwy, liturgii i troski lokalnej wspólnoty.

Kamień upamiętniający rozejm polsko-szwedzki z 1635 roku na terenie przy kościele
Głaz upamiętniający rozejm znajduje się przy kościele

12 września 1635

Kamień pokoju

W Sztumskiej Wsi zawarto 26-letni rozejm między Rzecząpospolitą a Szwecją. Porozumienie doprowadziło do opuszczenia przez wojska szwedzkie twierdz w Prusach Królewskich i Książęcych oraz do zaprzestania pobierania ceł od polskiego handlu.

O wydarzeniu przypomina dwumetrowy głaz z napisem „Rozejm polsko-szwedzki 12 IX 1635”. Stoi dziś w zielonym otoczeniu świątyni — obok tablicy, na której można przeczytać szerszą historię rozmów pokojowych.

Ciekawostka: kościelny ogród łączy dwa powody wizyty w jednym miejscu: XIX-wieczną architekturę sakralną i pamiątkę europejskiej dyplomacji XVII wieku.

Zaplanuj odwiedziny

Warto zatrzymać się po drodze

Sztumska Wieś leży kilka minut od Sztumu. Przyjedź na niedzielną Eucharystię, obejrzyj ceglaną architekturę i odszukaj kamień rozejmu w otoczeniu kościoła.